Θεματα

Podcast vs Vodcast: Aπό τη χρυσή εποχή της αφήγησης στο χρυσάφι των talk show  

Οι μέρες που οι παραγωγοί podcast ηχογραφούσαν κλεισμένοι σε μπάνια και ντουλάπες με τις φόρμες τους είναι παρελθόν. Σήμερα, καλοχτενισμένοι παρουσιαστές, όλο και συχνότερα celebrities, με λαμπερά χαμόγελα, συζητούν με τους καλεσμένους τους σε στούντιο που θυμίζουν τηλεοπτικά πλατό. Με τους τεχνολογικούς κολοσσούς να έχουν εξαγοράσει τα άλλοτε ανεξάρτητα στούντιο παραγωγής, πολλά επιτυχημένα podcast διαθέτουν πλέον και βιντεοσκοπημένη εκδοχή.

Kεντρική εικόνα: Ευγένιος Καλοφωλιάς
Μετάφραση: Ανατολή Σταυρουλοπούλου

Μία Λoμπέλλ, επικεφαλής, Slate podcasts. Φωτογραφία: Eduardo Ballerini / Ευγενική παραχωρήση: Mia Lobel

Τον τελευταίο καιρό η μόνη σκέψη της Μία Λομπέλ (Mia Lobel), επικεφαλής παραγωγής των podcast του ιστιότοπου Slate, είναι το YouTube. Μέχρι πριν από λίγους μήνες, η έμπειρη παραγωγός δεν ήξερε καν τι είναι τα thumbnails, παραδέχεται – πόσο μάλλον πόσο σημαντική είναι η επιλογή του σωστού thumbnail για να κάνει «κλικ» το κοινό στο περιεχόμενό σου. Την ίδια στιγμή, όμως, που όλο και περισσότερα podcast αποκτούν και βιντεοσκοπημένη εκδοχή και όλο και περισσότερες έρευνες δείχνουν ότι το νέο κοινό βρίσκεται στα social media, η Λομπέλ αποφάσισε να ενδώσει στο «κάλεσμα» του YouTube.

«Πρέπει να βρούμε τρόπο να υπάρχουμε, ως δημιουργοί podcast, σε αυτήν την πλατφόρμα, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο. Εάν δεν έχουμε παρουσία σε αυτόν τον χώρο, θα χάσουμε μια ολόκληρη γενιά ακροατών», είπε η Λομπέλ στο iMEdD μέσω βιντεοκλήσης. «Και αυτό με το οποίο ασχολούμαι καθημερινά πλέον είναι να καταλάβω ποια μορφή πρέπει να έχει αυτό». 

Δεν είναι η πρώτη φορά που η βιομηχανία των media στρέφεται στο βίντεο, αλλά αυτή τη φορά η τάση φαίνεται να επιβεβαιώνεται και από τους αριθμούς. 

Έρευνα της Edison Research, που δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο του 2026 και εξέτασε τον τρόπο με τον οποίο το αμερικανικό κοινό καταναλώνει podcast, διαπίστωσε ότι το 77% όσων ακούν ένα podcast για πρώτη φορά, το παρακολουθούν σε μορφή βίντεο, ποσοστό που ξεπερνά το κοινό που επιλέγει podcast μόνο σε ηχητική μορφή, το οποίο ανέρχεται στο 75%.

Ίσως το σημαντικότερο εύρημα της έρευνας να είναι ο καθοριστικός ρόλος του βίντεο στην ανακάλυψη νέου περιεχομένου: το 72% των νέων ακροατών και το 68% των παλαιότερων ξεκίνησαν να ακούν την ηχητική εκδοχή ενός podcast αφού πρώτα ανακάλυψαν τη βιντεοσκοπημένη μορφή του, «γεγονός που δείχνει ότι η ανακάλυψη μέσω βίντεο ενισχύει την κατανάλωση ηχητικού περιεχομένου».

Έρευνα της Edison Research: το 72% των νέων ακροατών και το 68% των παλαιότερων ξεκίνησαν να ακούν την ηχητική εκδοχή ενός podcast αφού πρώτα ανακάλυψαν τη βιντεοσκοπημένη μορφή του.

Η χρυσή εποχή των αφηγηματικών podcast 

Η παραγωγή podcast άρχισε να διαμορφώνεται ως αυτόνομη βιομηχανία μόλις τα τελευταία περίπου δέκα χρόνια.

«Στην αρχή, ήταν κυρίως κομπιουτεράδες και άνθρωποι της τεχνολογίας που ηχογραφούσαν συζητήσεις για τεχνικά πρωτόκολλα και τέτοια θέματα», είπε μέσω βιντεοκλήσης στο iMEdD ο Τζεφ Ούμπρο (Jeff Umbro), διευθύνων σύμβουλος και ιδρυτής της κορυφαίας εταιρείας παραγωγής podcast και υπηρεσιών μάρκετινγκ The Podglomerate. «Οι εκπομπές είχαν μόλις λίγες εκατοντάδες ακροατές. Ήταν πολύ δύσκολο να κατεβάσεις τα επεισόδια και έπρεπε να έχεις σοβαρές γνώσεις για να ηχογραφήσεις και να ανεβάσεις κάτι σε ροή δεδομένων RSS».

Το 2005 η Apple δημιούργησε εφαρμογή για podcast για το iPod και το iPhone, μια κίνηση που εκτόξευσε το μέσο, θυμάται η Ν’Τζέρι Ίτον (N’Jeri Eaton), διευθύνουσα σύμβουλος της νεοσύστατης Type C Studios, μιας εξειδικευμένης εταιρείας οπτικοακουστικών υπηρεσιών. Εκείνη την περίοδο, τα έσοδα ήταν χαμηλά και προέρχονταν κυρίως από διαφημίσεις, που εκφωνούσαν οι ίδιοι οι παρουσιαστές, ή από crowdfunding. 

«Τότε μπορούσες να ανακαλύψεις μικρές παραγωγές με πολύ εξειδικευμένα θέματα» λέει η Ίτον, η οποία έχει εργαστεί σε ηγετικές θέσεις στον τομέα της ηχητικής παραγωγής – στο National Public Radio (NPR), την Amazon, την Apple και το Netflix.

Το 2013 υπήρχαν λίγο περισσότερα από 90.000 μεμονωμένα podcast, σύμφωνα με το Pew Research Center. Σήμερα, ο αριθμός αυτός ξεπερνά τα 4 εκατομμύρια.

«Το “μεγάλο μπαμ” των podcast ήταν το Serial. Στην πρώτη σεζόν του Serial ήμαστε όλοι καθηλωμένοι κάθε εβδομάδα», λέει η Ίτον. Η true-crime εκπομπή του 2014, This American Life, spin-off της ιδιαίτερα δημοφιλούς εκπομπής του NPR (και podcast), ήταν η πρώτη μεγάλη επιτυχία podcast.

Ήταν, επίσης, η στιγμή που «ο κόσμος συνειδητοποίησε ότι μπορείς να κάνεις εμπορική επιτυχία σε αυτόν τον χώρο», λέει ο Ούμπρο. Τo χρήμα άρχισε να ρέει και, για ένα διάστημα, τα αφηγηματικά podcast πέρασαν μια χρυσή εποχή.

«Υπήρχαν κάποιες εκπομπές που είχαν κάνει πάταγο. Οι δημιουργοί τους είχαν τη φήμη ότι κάνουν blockbuster επιτυχίες. Υπήρχαν εταιρείες παραγωγής-κολοσσοί στον χώρο, όπως τα Gimlet, Wondery και Pineapple Street», λέει ο Ούμπρο. Όλα αυτά τα στούντιο, τα οποία υπέγραψαν μερικά από τα δημοφιλέστερα αφηγηματικά podcast της τελευταίας δεκαετίας, είτε έχουν πλέον κλείσει είτε έχουν εξαγοραστεί από την Big Tech.

Τζεφ Ούμπρο, CEO και ιδρυτής, The Podglomerate. Φωτογραφία: Corey Garland/ Ευγενική παραχωήρηση: Jeff Umbro

H αγορά αρχίζει να δίνει έμφαση σε εβδομαδιαίες εκπομπές με συζητήσεις αντί για αφηγηματικά podcast, επειδή αυτές είναι πολύ πιο εύκολο να αξιοποιηθούν εμπορικά […] Τα διαφημιστικά έσοδα από ηχητικά podcast ανέρχονται περίπου σε 3 δισ. δολάρια τον χρόνο. Στα βίντεο, τα διαφημιστικά έσοδα αγγίζουν περίπου τα 60 δισ. δολάρια τον χρόνο.

Τζεφ Ούμπρο, CEO και ιδρυτής, The Podglomerate,

Συγκέντρωση της αγοράς, απολύσεις και αποφυγή ρίσκου

Σήμερα, η βιομηχανία των podcast βρίσκεται σε μεταβατική περίοδο. Σύμφωνα με τον Ούμπρο, η Apple, η iHeartMedia, η SiriusXM, το Spotify και η Amazon ελέγχουν πλέον περίπου το 70% με 80% της αγοράς, ενώ η περαιτέρω συγκέντρωση θεωρείται αναπόφευκτη. (Τον Μάρτιο του 2026, λίγες μέρες μετά τη συνέντευξή του στο iMEdD, έγινε γνωστό ότι η SiriusXM βρισκόταν σε συνομιλίες για την εξαγορά της iHeart.)

«Όταν υπάρχει συγκέντρωση της αγοράς, τότε αναπόφευκτα θα υπάρξουν απολύσεις μέσα στα επόμενα ένα με δύο χρόνια. Τα ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια μπαίνουν στο παιχνίδι και η αγορά αρχίζει να δίνει έμφαση σε εβδομαδιαίες εκπομπές με συζητήσεις αντί για αφηγηματικά podcast, επειδή αυτές είναι πολύ πιο εύκολο να αξιοποιηθούν εμπορικά», λέει ο Ούμπρο.

Και ποια είναι η καλύτερη πλατφόρμα για να παρακολουθήσει κανείς ένα talk show; Το YouTube. Το 2025 η Google ανακοίνωσε ότι υπάρχουν περισσότεροι από 1 δισ. μηνιαίοι ενεργοί χρήστες podcast στο YouTube. Τον Μάρτιο του 2026, η Apple Podcasts λάνσαρε τη δική της ενσωματωμένη ροή βίντεο, όπου οι χρήστες μπορούν να επιλέγουν μεταξύ της ηχητικής και της βιντεοσκοπημένης εκδοχής ενός podcast. Το Spotify διαθέτει ήδη αντίστοιχη λειτουργία από το 2024. Ο λόγος είναι απλός: τα χρήματα.

«Στα βίντεο πέφτει πολύ χρήμα από διαφημίσεις», λέει ο Ούμπρο. «Τα διαφημιστικά έσοδα από ηχητικά podcast ανέρχονται περίπου σε 3 δισ. δολάρια τον χρόνο. Στα βίντεο, τα διαφημιστικά έσοδα αγγίζουν περίπου τα 60 δισ. δολάρια τον χρόνο».

Ανταγωνισμός με celebrities

Οι παραγωγοί podcast, όπως η Λομπέλ, «δεν σκέφτονται πλέον μόνο πώς ακούγεται ένας δημιουργός, αλλά λαμβάνουν υπόψη και την εμφάνισή του», όπως λέει η ίδια. Με το που άρχισαν να πειραματίζονται οι ηχητικές πλατφόρμες και οι δημοσιογράφοι με το βίντεο, διασημότητες μπήκαν δυναμικά στο παιχνίδι των podcast, στήνοντας χαλαρές συζητήσεις με άλλες διασημότητες από τον καναπέ τους. Αναπόφευκτα, αυτό έχει ρίξει τους ανεξάρτητους παραγωγούς πιο χαμηλά στα charts. Επιπλέον, μόλις δύο από τα 20 δημοφιλέστερα podcast στο Spotify σχετίζονται με την ενημέρωση (το Up First του NPR και το Daily των New York Times). Τα υπόλοιπα είναι talk show και true crime εκπομπές.

«Βλέπω να κυριαρχούν δημιουργοί που δεν είναι δημοσιογράφοι, οι οποίοι μονοπωλούν την προσοχή του κοινού και αυτό με ανησυχεί πολύ», λέει η Λομπέλ. «Θέλω μέσα ενημέρωσης, όπως το Slate, τα οποία απασχολούν πραγματικούς δημοσιογράφους με πραγματικά ρεπορτάζ και πραγματικές δεξιότητες, να μπορούν να υπάρχουν σε αυτόν τον χώρο και να απασχολούν μέρος αυτής της προσοχής. Ο κίνδυνος είναι πολύ μεγάλος, αν δεν τα καταφέρουμε».

Βλέπω να κυριαρχούν δημιουργοί που δεν είναι δημοσιογράφοι, οι οποίοι μονοπωλούν την προσοχή του κοινού και αυτό με ανησυχεί πολύ.

Μία Λομπέλ, επικεφαλής παραγωγής, Slate podcasts

Ενίσχυση, όχι αποκατάσταση

Η Λομπέλ λέει ότι τα ποσοστά πλήρους ακρόασης δείχνουν ότι το YouTube λειτουργεί περισσότερο ως εργαλείο ανακάλυψης παρά ως υποκατάστατο.

«Τα ποσοστά των ακροατών που ακούν ένα επεισόδιο μέχρι το τέλος είναι πολύ σημαντικά. Θέλεις να “κρατήσεις” το κοινό όσο το δυνατόν περισσότερο. Στο YouTube τα ποσοστά αυτά είναι μόνο ένα κλάσμα των αντίστοιχων του Spotify», λέει η Λομπέλ.

Όπως είπε στο iMEdD, η πρώτη βιντεοσκοπημένη εκδοχή ενός εκ των δημοφιλέστερων podcast του Slate, το Political Gabfest, το οποίο έχει δεκάδες χιλιάδες downloads κάθε εβδομάδα, είχε πολύ λίγες προβολές στο YouTube. Ωστόσο, λέει ότι θα συνεχίσει να πειραματίζεται με το βίντεο, γιατί πιστεύει πως το κόστος – και η δυσφορία για ορισμένους παρουσιαστές που έχουν συνηθίσει αποκλειστικά τον ήχο – αντισταθμίζεται από την αναβάθμιση που προσφέρει στα στούντιο και στους παρουσιαστές του Slate.

«Πιστεύω ότι εξακολουθούν να υπάρχουν ευκαιρίες. Δεν έχω χάσει την πίστη μου στη δύναμη της αφήγησης και στη δύναμη της δημοσιογραφίας», λέει η Λομπέλ. «Περνάμε απλώς μια δύσκολη φάση. Δεν νομίζω ότι είναι μόνιμη, δεν νομίζω ότι έχει τελειώσει το παιχνίδι και είναι πιθανό το YouTube να βοηθήσει στην ανακάλυψη νέου περιεχομένου. Είναι μια πλατφόρμα που δίνει προτεραιότητα στους δημιουργούς».

Η Ίτον λέει ότι, παρόλο που το YouTube μπορεί να βοηθήσει στην ανακάλυψη και στην αλληλεπίδραση με το κοινό, αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει όλοι να στραφούν στο βίντεο.

«Υπήρχαν εκπομπές που κάναμε στο Wondery, όπου δώσαμε μεγάλη έμφαση στην οπτική πλευρά, και πήγαν πολύ καλά στο YouTube. Όταν κοιτάξαμε τα δεδομένα των RSS feeds, όμως, είδαμε ότι δεν τα πήγαν καθόλου καλά. Αλλά ισχύει και το αντίστροφο. Μερικές φορές το βίντεο είχε κακή απόδοση και το RSS πολύ καλύτερη. Όλα έχουν να κάνουν με το τι εκπομπή φτιάχνεις και πώς θέλει να την καταναλώνει το κοινό σου. Δεν υπάρχει συγκεκριμένη συνταγή που να λειτουργεί για όλες τις εκπομπές».

Η Ν’Τζέρι Ίτον, CEO, Type C Studios. Φωτογραφία: Wanyu Zhang / Ευγενική παραχώρηση: N’Jeri Eaton

Κάνοντας τηλεόραση με χαμηλό κόστος

Με τόση έμφαση στο βίντεο και στις πολυπλατφορμικές εκδοχές του ίδιου περιεχομένου, η Ίτον ανησυχεί ότι η παραγωγή podcast έχει γίνει μια ακριβή διαδικασία, και μάλιστα σε βάρος θέσεων εργασίας από έναν άλλο κλάδο. 

«Ξέρεις, το ωραίο με τα podcast, όταν πρωτοεμφανίστηκαν, ήταν ότι ήταν πολύ εύκολο να ξεκινήσει κανείς μόνο με τον ήχο» λέει η Ίτον. «Τώρα κοστίζει πολύ περισσότερο.  Μιλάω με ανθρώπους που κάνουν podcast για πρώτη φορά, οι οποίοι νοικιάζουν στούντιο. Είναι τεράστιο κόστος για κάτι που απλώς ελπίζεις να αποδώσει οικονομικά. […] Είναι σαν να ξεγελάστηκε ο κλάδος μας και να υπονομεύουμε τους συναδέλφους μας από την τηλεόραση. Σαν να φτιάχνουμε talk show με πολύ λιγότερα χρήματα και σε χώρους που δεν είναι κάτω από τη σκεπή ενός συνδικάτου [ως είθισται στις ΗΠΑ σε αυτά τα επαγγέλματα]». 

Βλέπουμε αυτή τη στροφή προς το YouTube και το βίντεο, αλλά τελικά καταλήγουμε στην εύκολη λύση, που είναι τα talk shows. 

Ν’Τζέρι Ίτον, CEO, Type C Studios

Η Ίτον ελπίζει ότι τα podcast διανύουν μια περίοδο αντίστοιχη με τη δεκαετία του 1960 στο Χόλιγουντ, όταν εμφανίστηκε ο Τζορτζ Λούκας και ο  Φράνσις Φορντ Κόπολα και ανέτρεψαν το σύστημα, μεταμορφώνοντας τον κινηματογράφο. Είναι πεπεισμένη ότι το κοινό υπάρχει, όπως και ανάγκη για αφηγηματικό storytelling, κάτι που είναι και ένας από τους λόγους που συνίδρυσε την Type C Studios. 

«Ένας από τους φόβους μου εδώ και χρόνια ήταν ότι βλέπουμε αυτή τη στροφή προς το YouTube και το βίντεο, αλλά τελικά καταλήγουμε στην εύκολη λύση, που είναι τα talk shows. Αυτό που πραγματικά εξελίσσει, όμως, το μέσο είναι οι αφηγηματικές εκπομπές» λέει η Ίτον. «Και εμείς τις έχουμε αφήσει πίσω. Πώς θα κάνουμε, λοιπόν, τα αφηγηματικά podcast προσβάσιμα και ταυτόχρονα ενδιαφέροντα σε μορφή βίντεο, χωρίς να τα μετατρέψουμε σε ντοκιμαντέρ; […] Νομίζω ότι αυτό είναι ένα μεγάλο κομμάτι του παζλ που οι μεγάλες εταιρείες, παρότι έχουν τους πόρους, έχουν αφήσει στην άκρη εδώ και πολύ καιρό, ενώ θα μπορούσαν πραγματικά να το δουλέψουν σωστά». 

Creative Commons license logo