Δημιουργήσαμε ένα αυτοματοποιημένο κανάλι στο Telegram, το Fire News Alerts Greece, στο οποίο αποστέλλονται ειδοποιήσεις για νέες δασικές πυρκαγιές και υποβαθμίσεις εν ενεργεία πύρινων μετώπων, σε πραγματικό χρόνο, όπως αυτά καταγράφονται στην ιστοσελίδα της Πυροσβεστικής.
Κεντρική εικόνα: Ευγένιος Καλοφωλιάς
FireWatch: Οι δημόσιες συμβάσεις για την πυροπροστασία και τα δεδομένα για τις πυρκαγιές, σε μία εφαρμογή
Eφαρμογή που δημιούργησε ο δημοσιογράφος δεδομένων Θανάσης Τρομπούκης οπτικοποιεί τις δημόσιες συμβάσεις καθώς και τα δεδομένα για τις δασικές πυρκαγιές.
Στην Ελλάδα, η ειδησεογραφική καθημερινότητα, κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, συχνά αποτελείται από κάλυψη πυρκαγιών που προκύπτουν σε διάφορα σημεία της επικράτειας και μπορούν να ανατρέψουν μέσα σε λίγα λεπτά την ειδησεογραφική πορεία της ημέρας. Από τα συνηθέστερα «στοιχήματα» για ένα newsroom, σε αυτές τις περιπτώσεις, είναι η ταχύτητα με την οποία μπορεί να μεταδώσει τις νεότερες πληροφορίες για ένα νέο πύρινο μέτωπο, την υποβάθμιση ενός παλαιού κλπ. Για την άμεση ενημέρωση σχετικά με τις τελευταίες εξελίξεις ως προς τις δασικές πυρκαγιές, το iMEdD δημιούργησε αυτοματοποιημένο κανάλι στο Telegram, το Fire News Alerts Greece, στο οποίο δημοσιεύονται, σε πραγματικό χρόνο, οι νέες εστίες, καθώς και εξελίξεις σε ήδη υπάρχοντα πύρινα μέτωπα.
Τα δεδομένα προέρχονται από την ιστοσελίδα ενεργών συμβάντων του Πυροσβεστικού Σώματος Ελλάδας (Π.Σ.), όπου αναρτώνται πληροφορίες για δασικές και αστικές πυρκαγιές, όπως και ενέργειες για παροχή βοήθειας που αναλαμβάνει το Π.Σ. ανά την επικράτεια.
Το σκεπτικό πίσω από τη δημιουργία του Fire News Alerts Greece είναι η όσο το δυνατόν πιο γρήγορη ενημέρωση των δημοσιογράφων και των newsroom για ένα νέο πύρινο μέτωπο. Σημειώνεται, ωστόσο, ότι η ιστοσελίδα της Πυροσβεστικής δεν ιεραρχεί τα πύρινα μέτωπα ως προς την έντασή τους, ούτε δίνει στοιχεία δυνάμεων.
Πώς λειτουργεί το κανάλι
Τα δεδομένα που διατίθενται δημοσίως στην ιστοσελίδα «διαβάζονται», 24 ώρες το 24ωρο, από ένα πρόγραμμα (κώδικας στο Google Apps Script) που δημιουργήσαμε. Εγγράφονται σε λογιστικό φύλλο στα Google Sheets και αποστέλλονται άμεσα στο κανάλι Fire News Alerts Greece στο Telegram, εάν έχει υπάρξει οποιαδήποτε νέα εξέλιξη σχετικά με τις δασικές πυρκαγιές –είτε πρόκειται για νέα εστία, είτε για υποβάθμιση/λήξη προηγούμενης. Στην περίπτωση που δεν έχουν υπάρξει αλλαγές, τότε το κανάλι δεν ενημερώνεται και παραμένει ως έχει.
Στην ιστοσελίδα της, η Πυροσβεστική κατηγοριοποιεί τα συμβάντα πυρκαγιών σε τέσσερις διαφορετικές ομάδες:
- Σε εξέλιξη
- Μερικός έλεγχος
- Πλήρης έλεγχος
- Λήξη
Τα μηνύματα που αναρτώνται στο Fire News Alerts Greece έρχονται ως ειδοποιήσεις στο κινητό ή στον φυλλομετρητή (browser) του χρήστη. Στην κορυφή κάθε μηνύματος, αναγράφονται οι νέες εστίες/αλλαγές που έχουν σημειωθεί, ενώ στο κάτω μέρος η συνολική εικόνα, όπως καταγράφεται από την ιστοσελίδα του Π.Σ.
Στη «συνολική εικόνα», αναγράφονται μόνο οι πυρκαγιές που βρίσκονται «σε εξέλιξη» για οικονομία λέξεων, ενώ τα δεδομένα απαρτίζονται από πέντε στοιχεία:
- την περιφέρεια
- τον δήμο
- την περιοχή
- το είδος του εδάφους που βρίσκεται η πυρκαγιά (δάσος, γεωργικές εκτάσεις, κλπ)
- την κατά προσέγγιση ώρα έναρξης του συμβάντος (σύμφωνα με τη χρονική στιγμή που εντοπίστηκε το καταγεγραμμένο συμβάν από το πρόγραμμά μας). Εάν έχει αλλάξει η ημέρα, τότε αναγράφεται και η ημερομηνία έναρξης.
Για να περιοριστεί περαιτέρω το μέγεθος των μηνυμάτων, το είδος του εδάφους εντός της «συνολικής εικόνας» δηλώνεται με emoji. Παρακάτω, παρουσιάζονται τα διαφορετικά emoji που εμφανίζονται συχνότερα:
| ΔΑΣΟΣ | 🌲 |
| ΔΑΣΙΚΗ ΕΚΤΑΣΗ | 🌳 |
| ΧΟΡΤΟΛΙΒΑΔΙΚΗ ΕΚΤΑΣΗ | 🌱 |
| ΓΕΩΡΓΙΚΗ ΕΚΤΑΣΗ/ ΥΠΟΛΕΙΜΜΑΤΑ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ | 🌾 |
| ΣΚΟΥΠΙΔΟΤΟΠΟΙ/ ΧΥΤΑ | 🗑️ |
| ΥΠΑΙΘΡΟΣ/ ΚΑΛΑΜΙΑ & ΒΑΛΤΟΙ | 🏞️ |
| ΧΕΡΣΟΤΟΠΟΣ | 🏜️ |
Εμπειρικές παρατηρήσεις που αξίζει να γνωρίζετε
Ορισμένες πυρκαγιές εμφανίζονται να ξεκινούν και να λήγουν την ίδια στιγμή, λόγω αλλαγής σε ορισμένα στοιχεία τους. Για παράδειγμα, στις 8 Ιουνίου, η πυρκαγιά στο Λουτράκι, που έκαιγε για πολλές ώρες, φάνηκε να λήγει, εξαιτίας της αλλαγής που έγινε στην καταγραφή της: στην αρχή, είχε αναγραφεί ως τύπος εδάφους «δάσος» και τροποποιήθηκε σε «δασική έκταση» περίπου δύο ώρες μετά την έναρξή της.
Πυρκαγιές μεγαλύτερης έντασης συνεχίζουν να αναγράφονται στην ιστοσελίδα ως «σε εξέλιξη» ή υπό «μερικό έλεγχο» πολλές ώρες μετά την έναρξή τους, ακόμα και αν έχουν αναφερθεί ως λήξασες από δημοσιογραφικές πηγές.
Το pipeline της συγκέντρωσης των δεδομένων και της ενημέρωσης του καναλιού
Τα δεδομένα συγκεντρώνονται σε ένα υπολογιστικό φύλλο σε Google Sheet, μέσω κώδικα στο Google Apps Script. To τελευταίο είναι μια πλατφόρμα για σύνταξη και εκτέλεση κώδικα σε JavaScript, βρίσκεται στο cloud και υποστηρίζεται από το Google Drive. Το Google Apps Script επιτρέπει την ενσωμάτωση και αυτοματοποίηση εργασιών σε προϊόντα της Google, περιλαμβανομένων των λογιστικών φύλλων.
Εν προκειμένω, με τη βοήθεια του Claude, γράψαμε κώδικα σε JavaScript ο οποίος κάνει τις εξής τέσσερις κύριες εργασίες:
- Συγκεντρώνει τα στοιχεία από την ιστοσελίδα του Π.Σ., και συγκεκριμένα από την εφαρμογή https://www.fireservice.gr/apps/fire2019/symvanta/page.php, που είναι ενσωματωμένη στον ιστότοπο της Πυροσβεστικής.
- Διακρίνει τα στοιχεία συμβάντων ανά κατηγορία (δασικές πυρκαγιές, αστικά συμβάντα, παροχές βοήθειας) και σύμφωνα με την κατάσταση εξέλιξής τους.
- Εγγράφει τα δεδομένα σε διαφορετικά φύλλα, ένα για κάθε κατηγορία συμβάντος, του Google sheet.
- Για τις δασικές πυρκαγιές, εντοπίζει αλλαγές ανάμεσα στο τελευταίο «snapshot» δεδομένων (τα πιο πρόσφατα στοιχεία που κατέγραψε) και στο αμέσως προηγούμενο κάθε φορά. Το συγκεκριμένο βήμα είναι από τα σημαντικότερα τμήματα του pipeline, ώστε τελικά το πρόγραμμα να:
- Αποστέλλει τα νέα δεδομένα, ως νέο μήνυμα, στο Fire News Alerts Greece, εφόσον έχουν εντοπιστεί αλλαγές στην κατάσταση των δασικών πυρκαγιών που βρίσκονται στην κατηγορία «σε εξέλιξη».
Το κανάλι δημιουργήθηκε στο Telegram λόγω του χαμηλού βαθμού δυσκολίας στο στήσιμο ενός τέτοιου συστήματος μονόδρομης ενημέρωσης, με τη χρήση του @BotFather. Το Telegram αποτελεί συχνό εργαλείο ειδησεογραφικών οργανισμών, ειδικά σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, και είναι εύχρηστo για την αποστολή μικρών και άμεσων μηνυμάτων σε ευρύ κοινό. Άλλωστε, η δυνατότητα δημιουργίας ενός τέτοιου συστήματος στο Telegram διατίθεται δωρεάν, έναντι αντίστοιχων άλλων εφαρμογών.
