feature image
Feature

Ο αλγόριθμος του Instagram ωθεί τους χρήστες να δείξουν σάρκα

European Data Journalism Network

Μια αποκλειστική έρευνα αποκαλύπτει ότι το Instagram εμφανίζει κατά προτεραιότητα φωτογραφίες ανδρών και γυναικών που φορούν ελάχιστα ρούχα, επηρεάζοντας με αυτόν τον τρόπο τη συμπεριφορά των δημιουργών περιεχομένου καθώς και την αντίληψη για τον κόσμο 140 εκατομμυρίων Ευρωπαίων, ένα ζήτημα που παραμένει «τυφλό σημείο» των κανονισμών της ΕΕ.

Η Σάρα είναι επιχειρηματίας στον τομέα τροφίμων σε μια μεγάλη ευρωπαϊκή πόλη (το όνομά της έχει αλλαχθεί). Η εταιρεία που δημιούργησε βοηθά τις γυναίκες να νιώθουν άνετα με την κατανάλωση τροφής και υποστηρίζει τη «διαισθητική διατροφή». Όπως πολλοί ιδιοκτήτες μικρών επιχειρήσεων, η Σάρα βασίζεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να προσελκύσει πελάτες. Το Instagram, το δεύτερο μεγαλύτερο κοινωνικό δίκτυο της Ευρώπης μετά το Facebook, είναι ένα κανάλι μάρκετινγκ χωρίς το οποίο δε θα μπορούσε να λειτουργήσει, είπε.

Όμως της δημιουργήθηκε η αίσθηση ότι στο Instagram, το οποίο στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στις φωτογραφίες και στα βίντεο, οι φωτογραφίες της δεν έφταναν σε πολλούς από τους 53.000 ακολούθους της, εκτός και αν πόζαρε με μαγιό. Πράγματι, σε τέσσερις από τις επτά δημοφιλέστερες δημοσιεύσεις της τους τελευταίους μήνες εμφανιζόταν με μπικίνι. Η Ελί Κιλέζ, συγγραφέας με 132.000 ακολούθους στο Instagram, που δέχθηκε να μιλήσει επώνυμα, δήλωσε ότι σχεδόν σε όλες τις φωτογραφίες της με τα περισσότερα like εμφανιζόταν με εσώρουχα ή μαγιό.

Ίσως αυτό που συμβαίνει να είναι ότι το κοινό τους προτιμά, μαζικά, να βλέπει τη Σάρα και την Ελί με μαγιό. Ωστόσο, από τις αρχές του 2016, το Instagram ταξινομεί τις φωτογραφίες στη ροή ενημερώσεων ενός χρήστη έτσι, ώστε οι φωτογραφίες για τις οποίες ο χρήστης «ενδιαφέρεται περισσότερο να εμφανίζονται στην κορυφή της ροής». Εάν οι άλλες φωτογραφίες που δημοσιεύουν η Σάρα και η Ελί είναι λιγότερο δημοφιλείς, αυτό μπορεί να οφείλεται στο ότι δεν εμφανίζονται στους ακολούθους τους με την ίδια συχνότητα.

Το ποιες φωτογραφίες εμφανίζονται και ποιες όχι δεν είναι απλώς θέμα γούστου. Οι επιχειρηματίες που βασίζονται στο Instagram για να αποκτήσουν πελατεία, πρέπει να υιοθετήσουν τα πρότυπα που προωθεί η υπηρεσία για να προσεγγίσουν όσους ακολουθούν τον λογαριασμό τους. Ακόμη και αν αυτά τα πρότυπα δεν αντικατοπτρίζουν ούτε τις αξίες πάνω στις οποίες έχουν δομήσει την επιχείρησή τους, ούτε τις αξίες του βασικού κοινού και των πελατών τους.

Αναλύθηκαν 2.400 φωτογραφίες

Για να κατανοήσουν σε ποιες φωτογραφίες δίνει προτεραιότητα το Instagram, το European Data Journalism Network και το AlgorithmWatch ζήτησαν από 26 εθελοντές να εγκαταστήσουν ένα πρόσθετο πρόγραμμα περιήγησης και να ακολουθήσουν στο Instagram μια επιλογή επαγγελματιών δημιουργών περιεχομένου. Επιλέξαμε 37 επαγγελματίες από 12 χώρες (14 από αυτούς είναι άνδρες) που χρησιμοποιούν το Instagram για να διαφημίσουν μάρκες ή να αποκτήσουν νέους πελάτες για τις επιχειρήσεις τους, κυρίως στους τομείς του φαγητού, των ταξιδιών, της φυσικής κατάστασης, της μόδας ή της ομορφιάς.

Η πρόσθετη εφαρμογή που εγκατέστησαν ανοίγει αυτόματα, ανά τακτά χρονικά διαστήματα την αρχική σελίδα του Instagram και καταγράφει ποιες δημοσιεύσεις εμφανίζονται στην κορυφή της ροής ενημερώσεων των εθελοντών, αποτυπώνοντας μια γενική εικόνα του τι θεωρούν οι πλατφόρμες περισσότερο κατάλληλο για κάθε εθελοντή.

Εάν το Instagram δεν «πείραζε» τον αλγόριθμο, η ποικιλία των αναρτήσεων στη ροή ενημερώσεων των χρηστών θα έπρεπε να συμπίπτει με την ποικιλία των δημοσιεύσεων των δημιουργών περιεχομένου που ακολουθούν. Και αν το Instagram εξατομίκευε τη ροή ενημερώσεων για κάθε χρήστη σύμφωνα με το προσωπικό του γούστο, η ποικιλία των αναρτήσεων στη ροή ενημερώσεων θα έπρεπε να μεταβάλλεται με διαφορετικό τρόπο για κάθε χρήστη. Εμείς δε βρήκαμε να συμβαίνει κάτι τέτοιο.

Ανάμεσα στον Φεβρουάριο και τον Μάιο, αναλύθηκαν 1.737 αναρτήσεις που δημοσιεύτηκαν από τους δημιουργούς περιεχομένου που παρακολουθήσαμε. Οι αναρτήσεις περιείχαν 2.400 φωτογραφίες. Ένα πρόγραμμα, εντόπισε ότι οι 367 αναρτήσεις (το 21%) περιείχαν εικόνες που γυναικών με μπικίνι ή εσώρουχα ή άντρες με γυμνό το στέρνο. Ωστόσο, στη ροή ενημερώσεων των εθελοντών μας, οι αναρτήσεις με ανάλογες φωτογραφίες αποτελούν το 30% όλων των αναρτήσεων που εμφανίζονται από τους ίδιους λογαριασμούς (ορισμένες αναρτήσεις εμφανίστηκαν περισσότερες από μία φορές).

Ποσοστό αναρτήσεων με γυμνό

  • <iframe src="https://datawrapper.dwcdn.net/JlqQo/1/" height="180" width="100%" allow="fullscreen"></iframe>

Οι αναρτήσεις που περιείχαν φωτογραφίες γυναικών με εσώρουχα ή μπικίνι είχαν 54% περισσότερες πιθανότητες να εμφανιστούν στη ροή ενημερώσεων των εθελοντών μας. Οι αναρτήσεις που περιείχαν φωτογραφίες ανδρών με γυμνό στέρνο είχαν 28% περισσότερες πιθανότητες εμφάνισης. Αντιθέτως, οι δημοσιεύσεις με φωτογραφίες φαγητών ή τοπίων είχαν περίπου 60% λιγότερες πιθανότητες να εμφανιστούν στη ροή ενημερώσεων.

Αυτά τα αποτελέσματα, τα οποία μπορείτε να διαβάσετε αναλυτικά σε μια ειδικά αφιερωμένη σ’ αυτό σελίδα, περνούν τα στάνταρντ τεστ στατιστικής σημαντικότητας.

Εν αναμονή ελέγχου

Η ώθηση προς το γυμνό μπορεί να μην ισχύει σε όλους τους χρήστες του Instagram. Ενώ ήταν συνεπής και εμφανής για τους περισσότερους εθελοντές μας, σε μια μικρή μειονότητα προωθήθηκαν αναρτήσεις που αντικατοπτρίζουν καλύτερα την ποικιλομορφία που δημοσιεύουν οι δημιουργοί περιεχομένου. Είναι πιθανό ο αλγόριθμος του Instagram να ευνοεί το γυμνό σε γενικές γραμμές, αλλά η εξατομίκευση ή άλλοι παράγοντες να περιορίζουν αυτό το αποτέλεσμα σε ορισμένους χρήστες.

Τα αποτελέσματά μας υπολείπονται ενός ολοκληρωμένου ελέγχου του αλγορίθμου της ροής ενημερώσεων του Instagram. Τεκμηριώνουν μόνο το τι συνέβη στη ροή ενημερώσεων των εθελοντών μας. (Μπορείτε να μας βοηθήσετε να βελτιώσουμε τα αποτελέσματα εγκαθιστώντας το πρόσθετο, θα δημοσιεύσουμε ενημέρωση όταν έχουμε στη διάθεσή μας περισσότερα δεδομένα.) Χωρίς πρόσβαση στους εσωτερικούς διακομιστές βάσεων δεδομένων και παραγωγής του Facebook, παραμένει αδύνατο το να εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα.

Το Facebook δεν απάντησε στα λεπτομερή ερωτήματά μας, παρά μας έστειλε την ακόλουθη δήλωση: «Αυτή η έρευνα πάσχει σε πολλά σημεία και δείχνει μια παρανόηση για το πώς λειτουργεί το Instagram. Ταξινομούμε τις αναρτήσεις στη ροή σας με βάση το περιεχόμενο και τους λογαριασμούς για τους οποίους έχετε δείξει ενδιαφέρον και όχι αυθαίρετους παράγοντες όπως η παρουσία μαγιό».

Ωστόσο, έχουμε λόγους να πιστεύουμε ότι τα ευρήματά μας είναι αντιπροσωπευτικά του τρόπου λειτουργίας του Instagram εν γένει.

Μεγιστοποίηση της αλληλεπίδρασης

Σε ένα δίπλωμα ευρεσιτεχνίας που δημοσιεύθηκε το 2015, οι μηχανικοί στο Facebook, την εταιρεία που διαχειρίζεται το Instagram, εξήγησαν τη διαδικασία με την οποία το newsfeed θα μπορούσε να επιλέξει σε ποιες εικόνες θα δώσει προτεραιότητα. Όταν ένας χρήστης αναρτά μια φωτογραφία, αυτή αναλύεται αυτόματα την ίδια στιγμή, όπως αναφέρεται στο δίπλωμα ευρεσιτεχνίας. Οι φωτογραφίες λαμβάνουν μία «μέτρηση αλληλεπίδρασης (engagement metric)», η οποία χρησιμοποιείται για να αποφασιστεί εάν θα εμφανιστεί ή όχι μια φωτογραφία στη ροή ενημερώσεων του χρήστη.

Η μέτρηση αλληλεπίδρασης βασίζεται εν μέρει στην προηγούμενη συμπεριφορά του χρήστη. Εάν σε έναν χρήση άρεσε ένα συγκεκριμένο brand και μια φωτογραφία εμφανίζει προϊόν του ίδιου brand, η μέτρηση αλληλεπίδρασης αυξάνεται. Ωστόσο, η μέτρηση αλληλεπίδρασης μπορεί επίσης να υπολογιστεί με βάση την προηγούμενη συμπεριφορά του συνόλου των χρηστών της υπηρεσίας. Το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας δηλώνει συγκεκριμένα ότι το φύλο, η εθνικότητα και το «επίπεδο γυμνού» των ατόμων σε μια φωτογραφία θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για τον υπολογισμό της μέτρησης αλληλεπίδρασης.

Ενώ το Instagram ισχυρίζεται ότι η ροή ενημερώσεων οργανώνεται σύμφωνα με αυτό που «ενδιαφέρει περισσότερο» έναν συγκεκριμένο χρήστη, το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας της εταιρείας εξηγεί ότι θα μπορούσε πραγματικά να ταξινομηθεί σύμφωνα με αυτό που πιστεύει ότι ενδιαφέρει το σύνολο των χρηστών. Το αν οι χρήστες βλέπουν τις φωτογραφίες που δημοσιεύονται από τους λογαριασμούς που ακολουθούν ή όχι, δεν εξαρτάται μόνο από την προηγούμενη συμπεριφορά τους, αλλά και από το τι πιστεύει το Instagram ότι είναι πιο επιδραστικό για άλλους χρήστες της πλατφόρμας.

Ψευδείς συσχετισμοί

Το Facebook αναλύει αυτόματα φωτογραφίες με ένα λογισμικό, γνωστό ως computer vision («όραση υπολογιστή»), προτού ο αλγόριθμός του αποφασίσει ποιες απ’ αυτές θα εμφανιστούν στο newsfeed ενός χρήστη. Ένα τέτοιο λογισμικό έχει «εκπαιδευτεί» να βγάζει αυτόματα συμπεράσματα από ένα σύνολο δεδομένων εκπαίδευσης (training dataset) που περιέχει χιλιάδες άλλες εικόνες που έχουν ταξινομηθεί χειροκίνητα. Οι περιορισμοί του λογισμικού θα μπορούσαν να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο το Instagram δίνει προτεραιότητα στις φωτογραφίες στη ροή ενημερώσεων.

Οι επιστήμονες των υπολογιστών γνωρίζουν εδώ και χρόνια ότι τέτοια συστήματα αναπαράγουν και ενισχύουν τις προκαταλήψεις των δεδομένων που χρησιμοποιούν για την εκπαίδευσής τους, οδηγώντας σε ψευδείς ή παραπλανητικούς συσχετισμούς. Για παράδειγμα, ένα πρόγραμμα επιφορτισμένο με τον εντοπισμό λύκων και σκύλων, που βασίζεται σε φωτογραφίες σκύλων που βρίσκονται στο Διαδίκτυο, δεν αναγνωρίζει τα ζώα με την ανθρώπινη έννοια της λέξης. Αντ’ αυτού, θα προσδώσει την ετικέτα «λύκος» σε οποιοδήποτε ζώο εμφανίζεται σε χιονισμένο φόντο.

Τα δεδομένα εκπαίδευσης για την όραση υπολογιστή παράγονται συνήθως από χαμηλά αμειβόμενους εργαζόμενους που παρακινούνται να εργάζονται γρήγορα και να παρέχουν αποτελέσματα που ταιριάζουν στις προσδοκίες των εργοδοτών τους. Αυτό τους οδηγεί στο να υιοθετήσουν άκριτα τις κατηγορίες ταξινόμησης που έχουν στη διάθεσή τους και να παραβλέπουν τις λεπτές αποχρώσεις που μπορεί να περιέχει μια φωτογραφία, γράφει η Αγκάτ Μπαλαγίν, υποψήφια διδάκτορας στο Πανεπιστήμιο Τεχνολογίας του Ντελφτ, ως προς το ζήτημα της μεροληψίας στα αυτοματοποιημένα συστήματα.

Οι συνέπειες μπορεί να είναι σοβαρές. Τον Δεκέμβριο, ένας Βραζιλιάνος καλλιτέχνης προσπάθησε να διαφημίσει μία από τις αναρτήσεις του στο Instagram. Το αίτημα απορρίφθηκε με την αιτιολογία ότι η ανάρτηση περιείχε βίαιο περιεχόμενο. Απεικόνιζε μόνο ένα αγόρι και τον πιλότο της Φόρμουλα 1, Λιούις Χάμιλτον. Και οι δύο ήταν μελαψοί. Τον Απρίλιο, η διαφήμιση μιας δασκάλας της γιόγκα απορρίφθηκε με την αιτιολογία ότι η φωτογραφία περιείχε χυδαιότητες, παρόλο που την απεικόνιζε απλά στη στάση του γερανού. Η ίδια είναι Αμερικανίδα ασιατικής καταγωγής.

(Στην πειραματική μας διάταξη, χρησιμοποιήσαμε και εμείς ένα σύστημα «όρασης υπολογιστή», το Google Vision. Μολονότι τα αποτελέσματά του είναι εξωφρενικά –η ετικέτα «ομορφιά», για παράδειγμα, έφερε αποτελέσματα μόνο με γυναίκες– είναι πολύ πιθανό ότι η μεροληψία του προσιδιάζει πολύ στο σύστημα computer vision του Facebook, απλά και μόνο επειδή κατασκευάστηκε εν μέρει από τους ίδιους ανθρώπους).

Στην κόψη του ξυραφιού

Οι κατευθυντήριες γραμμές του Instagram αναφέρουν ότι το γυμνό «δεν επιτρέπεται» στην υπηρεσία, αλλά ευνοεί τις δημοσιεύσεις που δείχνουν σάρκα. Η λεπτή διαφορά ανάμεσα σ’ αυτό που ενθαρρύνεται και στο τι απαγορεύεται αποφασίζεται από μη ελεγμένους, και πιθανώς μεροληπτικούς, αλγορίθμους «όρασης υπολογιστή». Κάθε φορά που αναρτούν μια φωτογραφία, οι δημιουργοί περιεχομένου πρέπει να βαδίζουν στην κόψη του ξυραφιού, ανάμεσα στο να αποκαλύψουν αρκετά ώστε να φτάσουν τους ακολούθους τους, αλλά όχι τόσα ώστε να εκδιωχθούν από την πλατφόρμα.

Μια έρευνα του 2019 σε 128 χρήστες του Instagram από το αμερικανικό περιοδικό Salty, έδειξε ότι η καταχρηστική αφαίρεση περιεχομένου ήταν κάτι το σύνηθες. Το πόσο ακριβώς κοινά είναι αυτά τα περιστατικά και το αν οι έγχρωμοι και οι γυναίκες επηρεάζονται δυσανάλογα, είναι αδύνατο να το πούμε όσο δεν ελέγχονται οι αλγόριθμοι του Instagram.

Ωστόσο, μια ανασκόπηση 238 διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας που κατατέθηκαν από το Facebook και περιέχουν τη φράση «όραση υπολογιστή» έδειξε ότι, από τα 340 άτομα που αναφέρονται ως εφευρέτες, μόνο τα 27 ήταν γυναίκες. Συνήθως, τα ανδροκρατούμενα περιβάλλοντα οδηγούν σε αποτελέσματα που είναι επιζήμια για τις γυναίκες. Οι ζώνες ασφαλείας στα αυτοκίνητα, για παράδειγμα, δοκιμάζονται μόνο σε ανδρικά ανδρείκελα δοκιμών πρόσκρουσης, οδηγώντας σε υψηλότερα ποσοστά τραυματισμών για τις γυναίκες. Η έρευνά μας δείχνει ότι οι αλγόριθμοι του Facebook είναι πιθανό να ακολουθούν αυτό το μοτίβο.

Ο φόβος του «shadowban»

Η Σάρα και άλλοι επιχειρηματίες που βασίζονται στο Instagram φοβούνταν να μιλήσουν στον Τύπο. Οι περισσότεροι επαγγελματίες δημιουργοί περιεχομένου του Instagram φοβούνται αντίποινα από το Facebook, με τη μορφή διαγραφής λογαριασμού ή του «shadowban» (μιας πρακτικής όπου οι αναρτήσεις ενός χρήστη δεν εμφανίζονται σε κανέναν ή σε ελάχιστους από τους ακολούθους τους, χωρίς να το γνωρίζει ο χρήστης) –κάτι που αποτελεί θανατική ποινή για την επιχείρησή τους.

Μια νεαρή επιχειρηματίας με περίπου 70.000 ακολούθους, η οποία είπε ότι το Instagram ήταν «πολύ σημαντικό» για την επιχείρησή της, επισήμανε στο AlgorithmWatch ότι δεν ήθελε να κατονομαστεί φοβούμενη το «shadowban». Η Ελί Κιλέζ, η οποία μίλησε επώνυμα, είπε ότι το γεγονός ότι διαθέτει και άλλη πηγή εισοδήματος ήταν η «νούμερο ένα προϋπόθεση» γι’ αυτήν. Η υπερβολική εξάρτηση από το Instagram θα σήμαινε την απώλεια της ελευθερίας και της διανοητικής της υγείας, πρόσθεσε.

Ο Γενικός Κανονισμός για την Προστασία Δεδομένων (GDPR), που τέθηκε σε ισχύ το 2018, και ο κανονισμός Platforms to Business (P2B), ο τέθηκε σε εφαρμογή από τις 12 Ιουλίου 2020, παρέχουν ήδη πολλές εγγυήσεις για χρήστες και επαγγελματίες. Συγκεκριμένα, ο GDPR ορίζει ότι οι χρήστες έχουν «δικαίωμα να λάβουν εξηγήσεις» για αυτοματοποιημένες αποφάσεις που τους επηρεάζουν και ο κανονισμός P2B θα υποχρεώσει τις διαδικτυακές υπηρεσίες διαμεσολάβησης να αποκαλύψουν τις «κύριες παραμέτρους που καθορίζουν την [αλγοριθμική] κατάταξη».

Αυτό το νέο μέτρο δεν θα πρέπει να αναγκάσει τις πλατφόρμες να αποκαλύψουν την εσωτερική λειτουργία των αλγόριθμών τους, σύμφωνα με την Πέτρα ντε Σατέρ, η οποία προεδρεύει στην Επιτροπή Εσωτερικής Αγοράς και Προστασίας των Καταναλωτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Το να εμποδιστεί το Instagram να ταξινομεί τη ροή ενημερώσεων των χρηστών του δε θα ήταν νομικά εφικτό, έγραψε σε ένα mail προς το AlgorithmWatch. Αντ’ αυτού, η διαφάνεια που θα φέρει το P2B θα πρέπει να επιτρέψει καλά ενημερωμένες αποφάσεις χάραξης πολιτικής σε μεταγενέστερο στάδιο, πρόσθεσε. Όσον αφορά τους φόβους για «shadowban», η κ. ντε Σατέρ τους θεωρεί υπερβολικούς. «Μια ερώτηση δεν έφερε ποτέ αντίποινα», έγραψε.

Το P2B μπορεί να διαφέρει, αλλά δύο χρόνια μετά την έναρξη ισχύος του GDPR, αρκετοί εμπειρογνώμονες αποδοκιμάζουν την ελλειμματική εφαρμογή του. Ένα πρόβλημα είναι ότι η ιρλανδική αρχή προστασίας δεδομένων, η οποία είναι υπεύθυνη για τη ρύθμιση της ευρωπαϊκής θυγατρικής του Facebook με έδρα στο Δουβλίνο, είναι δυστυχώς υποστελεχωμένη και «δε φαίνεται να κατανοεί τον GDPR», όπως το έθεσε ένας ειδικός στη λειτουργία αυτών των πλατφόρμων, στο AlgorithmWatch. Ένα άλλο ζήτημα έγκειται στην έλλειψη αστυνόμευσης. Καμία αρχή, σε ευρωπαϊκό επίπεδο ή εντός των κρατών μελών, δεν έχει τη δύναμη ή τα εργαλεία που απαιτούνται για τον έλεγχο οποιασδήποτε από τις γιγαντιαίες πλατφόρμες, συμπεριλαμβανομένου του Instagram, αφήνοντας πολλές από τις διατάξεις του GDPR ανεφάρμοστες.

Πιθανές διακρίσεις

Ενώ τα αποτελέσματα μάς δείχνουν ότι οι άνδρες και γυναίκες δημιουργοί περιεχομένου αναγκάζονται να δείξουν σάρκα με παρόμοιους τρόπους εάν θέλουν να προσεγγίσουν το κοινό τους, ο αντίκτυπος θα μπορούσε να είναι μεγαλύτερος για τις γυναίκες και να θεωρηθεί ως διάκριση ενάντια στις γυναίκες επιχειρηματίες. Ωστόσο, παρόλο που ο Χάρτης των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης απαγορεύει τη διάκριση λόγω φύλου, δεν υπάρχει νομική οδός για έναν χρήστη του Instagram για την έναρξη νομικών διαδικασιών. Οι λεπτομέρειες της επιχειρηματικότητας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δε λαμβάνονται υπόψη από τη νομοθεσία.

Η Μίριαμ Κούλμαν, επίκουρη καθηγήτρια στο Πανεπιστημίου Οικονομίας και Διοίκησης Επιχειρήσεων της Βιέννης, έγραψε στο AlgorithmWatch ότι η ευρωπαϊκή νομοθεσία κατά των διακρίσεων ασχολείται σχεδόν αποκλειστικά με τις εργασιακές σχέσεις. Οι αυτοαπασχολούμενοι, όπως οι επαγγελματίες που παρακολουθήσαμε, δεν προστατεύονται.

Ορισμένες ομάδες αγωνίζονται για τα δικαιώματα των ανεξάρτητων δημιουργών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η IG Metall, ο μεγαλύτερος συνδικαλιστικός φορέας της Ευρώπης, στηρίζει μια συλλογική δράση των YouTubers, απαιτώντας περισσότερη δικαιοσύνη και διαφάνεια από την Google (στην οποία ανήκει το YouTube) όταν ένα βίντεο αποσύρθηκε. Δεν σκοπεύουν να διευρύνουν το πρόγραμμά τους σε δημιουργούς περιεχομένου στο Instagram ή σε άλλες πλατφόρμες.

Ένας στους τρεις Ευρωπαίους

Με τον αριθμό των Ευρωπαίων επιχειρηματιών που δημιουργούν περιεχόμενο από το Instagram πιθανότατα να κυμαίνεται σε χιλιάδες, ο αντίκτυπος των δημοσιεύσεών τους είναι τεράστιος, καθώς συνήθως χρησιμοποιούν εκατοντάδες χιλιάδες ακόλουθους. Το Facebook ισχυρίζεται ότι περίπου 140 εκατομμύρια κάτοικοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ή ένας στους τρεις, χρησιμοποίησαν το Instagram τον Απρίλιο.

Ανάμεσα στις ηλικίες από 18 έως 24 ετών, η διείσδυση του Instagram βρίσκεται περίπου στο 100% σε κάθε χώρα της ΕΕ. Οι οδηγίες για παραμονή στο σπίτι που προέκυψαν από την πανδημία Covid-19 αύξησαν συγκλονιστικά το χρόνο που αφιερώθηκε στο Instagram. Σε μια εβδομάδα στην αποκλεισμένη Ιταλία οι προβολές του Instagram διπλασιάστηκαν, ανέφερε το Facebook στους επενδυτές.

Σχεδόν έναν αιώνα πριν η διάσημη Βρετανίδα συγγραφέας Βιρτζίνια Γουλφ είπε ότι οι γυναίκες χρειάζονταν «ένα δικό τους δωμάτιο» για να επιτρέψουν στη δημιουργικότητά τους ν’ ανθίσει. Η πειθάρχηση στη γνώμη μιας εξωτερικής εξουσίας, έγραψε, ήταν σαν να προσκαλείς τη σήψη στην καρδιά του έργου σου.

Στο Instagram, η πειθάρχηση στη γνώμη της εξουσίας που δημιούργησε τον αλγόριθμο ροής ενημερώσεων δεν είναι επιλογή. Η άρνηση κάποιου να δείξει το σώμα του περιορίζει δραματικά το κοινό του. Άνδρες και γυναίκες επιχειρηματίες πρέπει να συμμορφώνονται με τους κανόνες που θέτουν οι μηχανικοί του Facebook, εάν θέλουν να έχουν τη δυνατότητα να βιοποριστούν.

Το παρόν αποτελεί αναδημοσίευση, σε ελληνική μετάφραση. Η έρευνα, η οποία πρωτογενώς δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο 2020, είναι αποτέλεσμα της συνεργασίας του European Data Journalism Network (EDJNet) και του Algorithm Watch, υπό τον συντονισμό του Nicolas Kayser-Bril.

Λογότυπο Άδειας Χρήσης Creative Commons Non Commercial International