Ο Ρετ Μπάτλερ για το παγκόσμιο δημοσιογραφικό δίκτυο του Mongabay και το περιβαλλοντικό ρεπορτάζ με αντίκτυπο

Σαλαμάνδρες, φίδια, βάτραχοι και σαύρες. Αυτές είναι μερικές από τις πιο αγαπημένες παιδικές αναμνήσεις του Ρετ Μπάτλερ (Rhett Buttler). Μεγαλώνοντας, το σπίτι του απείχε μόλις λίγα λεπτά από ένα ρυάκι, ενώ βρισκόταν πολύ κοντά σε όμορφα δάση και δέντρα σεκόγιας. Καθώς η μητέρα του εργαζόταν ως ταξιδιωτική πράκτορας, ο Μπάτλερ είχε την ευκαιρία να ταξιδεύει συχνά ως παιδί, ακόμη και σε τροπικά δάση, όπου η ποικιλομορφία των αγαπημένων του ειδών ήταν πολύ μεγάλη. Με μια τέτοια ανατροφή, η αγάπη του για τη φύση δεν αποτελεί έκπληξη.

Μία από τις πρώτες του προσπάθειες να προστατεύσει τη φύση που αγαπά τόσο πολύ έγινε στα φοιτητικά του χρόνια, όταν ο Μπάτλερ έγραψε ένα βιβλίο, για να ευαισθητοποιήσει το κοινό σχετικά με τη σημασία των τροπικών δασών. Το εγχείρημα, ωστόσο, εγκαταλείφθηκε γρήγορα, όταν ο εκδότης που βρήκε αρνήθηκε να συμπεριλάβει φωτογραφίες στο βιβλίο. Χωρίς εικόνες, το κείμενο δεν θα κατάφερνε να μεταδώσει την ομορφιά των τροπικών δασών, κάτι που, όπως πίστευε ο Μπάτλερ, αναιρούσε τον σκοπό της όλης προσπάθειας. Αντ’ αυτού, αποφάσισε να ανεβάσει το κείμενο στο διαδίκτυο, ώστε ο κόσμος να μπορεί να το διαβάζει δωρεάν και, έτσι, το 1999, γεννήθηκε το Mongabay.

Το Mongabay, που πήρε το όνομά του από το Nosy Mangabe, ένα μικρό νησί στα ανοιχτά των ακτών της Μαδαγασκάρης, και το οποίο ξεκίνησε ως ατομικό πρότζεκτ, έχει σήμερα εξελιχθεί σε έναν μη κερδοσκοπικό δημοσιογραφικό οργανισμό που απασχολεί περίπου 140 εργαζομένους και διαθέτει ένα παγκόσμιο δίκτυο με περισσότερους από 1.100 δημοσιογράφους που συνεισφέρουν από περίπου 85 χώρες. Τo Mongabay, κάνοντας ρεπορτάζ για τη φύση που αφορά σε θέματα από τα τροπικά δάση μέχρι τους ωκεανούς και τα δικαιώματα των αυτόχθονων πληθυσμών, δημοσιεύει τακτικά άρθρα με σημαντικό αντίκτυπο.

Μετά τη δημοσίευση έρευνας του Mongabay, που διήρκεσε έναν χρόνο αποκάλυψε την παράνομη εκτροφή βοοειδών στην περιοχή Αραριμπόια της Βραζιλίας, οι Αρχές της χώρας κατάφεραν να απομακρύνουν έως και 2.000 παράνομα βοοειδή από εκεί. Σε μια άλλη του έρευνα, το Mongabay αποκάλυψε εταιρείες που ισχυρίζονταν ψευδώς ότι είχαν τη στήριξη του ΟΗΕ, προκειμένου να εξασφαλίσουν συμβάσεις με αυτόχθονες  κοινότητες, αποκτώντας οικονομικά δικαιώματα σε περισσότερα από 9,5 εκατομμύρια στρέμματα δασών αυτόχθονων πληθυσμών. Αρκετές κοινότητες αμφισβήτησαν ή κατήγγειλαν τις συμβάσεις τους μετά τη δημοσίευση της έρευνας.

Μία από τις αγαπημένες ιστορίες με σημαντικό αντίκτυπο για τον Μπάτλερ χρονολογείται το 2014, όταν το Mongabay αποκάλυψε ότι μια εταιρεία που συνεργαζόταν με τοπικές κοινότητες για την παραγωγή κακάο στον Αμαζόνιο του Περού αποψίλωνε τροπικό δάσος για τις φυτείες της, ενώ ισχυριζόταν μάλιστα ότι το αποκαθιστούσε. Μετά την έρευνα, η κυβέρνηση του Περού ανακάλεσε τις άδειες της εταιρείας, η οποία αργότερα διαγράφηκε από το Χρηματιστήριο του Λονδίνου.

Συνδυάζοντας ένα παγκόσμιο δίκτυο ρεπόρτερ με θέματα που δημιουργούν πραγματικό αντίκτυπο, το Mongabay έχει από πολλές απόψεις «επαναπροσδιορίσει την παγκόσμια περιβαλλοντική δημοσιογραφία», όπως το θέτει το Ίδρυμα Tällberg. Σε αναγνώριση αυτού του έργου, το Ίδρυμα τίμησε τον Μπάτλερ με το Βραβείο Παγκόσμιας Ηγεσίας Tällberg-SNF-Eliasson 2025 – ένα βραβείο που απονέμεται ετησίως σε «εξαιρετικούς ηγέτες που επιδεικνύουν τη βούληση και την ικανότητα να αντιμετωπίσουν την πολυπλοκότητα των προκλήσεων του 21ου αιώνα». Τον Ιούνιο του 2026, αρκετοί από τους βραβευθέντες συγκεντρώθηκαν στην Αθήνα, στο πλαίσιο του SNF Nostos 2026. Το iMEdD συνάντησε τον Mπάτλερ, στο περιθώριο της διοργάνωσης, και συζήτησε μαζί του το έργο του Mongabay.

Ο τρόπος με τον οποίο προσεγγίζουμε τη δημοσιογραφία είναι να εστιάζουμε σε μέρη όπου υπάρχει περιθώριο για υψηλό αντίκτυπο. Aναζητούμε μέρη όπου συντελείται αλλαγή, όπου οι δημοσιογράφοι μπορούν πραγματικά να συμβάλουν, ώστε να υπάρξουν αλλαγές.

Ρετ Μπάτλερ, ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος του Mongabay

Το Mongabay λειτουργεί ως ένα εικονικό newsroom, με παγκόσμια κάλυψη. Μπορείτε να μας πείτε λίγα περισσότερα πράγματα για αυτήν την αποκεντρωμένη δομή και για το πώς προέκυψε;

Το Mongabay ξεκίνησε πολύ ταπεινά. Τα πρώτα αρκετά χρόνια ήμουν μόνο εγώ στο διαμέρισμά μου. Σταδιακά, απέκτησα έναν ασκούμενο που έγινε μέλος της ομάδας και ο οποίος ζούσε στη Μινεσότα, δηλαδή στην άλλη άκρη των ΗΠΑ. Είχα δουλέψει σε γραφείο στο παρελθόν, όταν είχα μια κανονική δουλειά, και η όλη λογική της μετακίνησης προς και από τη δουλειά είναι για μένα χαμένος χρόνος. Ήμουν πολύ παραγωγικός στο σπίτι και είμαι, επίσης, πολύ ανεξάρτητος, οπότε αυτή η δομή μου ταίριαζε.

Το πρώτο πράγμα που έκανε το Mongabay μόλις έγινε ένα κανονικό νομικό πρόσωπο, όταν δηλαδή ίδρυσα τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό, ήταν να δημιουργήσει ένα μέσο ενημέρωσης στην Ινδονησία, στην άλλη άκρη του κόσμου. Δεν θα ανοίγαμε ένα γραφείο για να υποστηρίξει την ομάδα της Ινδονησίας, γιατί εκείνη την περίοδο αυξηθήκαμε από τα δύο στα έξι άτομα. Επίσης, οι εργαζόμενοί μας στην Ινδονησία ζούσαν σε διαφορετικά μέρη και η Τζακάρτα έχει τρομερή κίνηση, οπότε είχε νόημα να διατηρήσουμε αυτό το μοντέλο. Σήμερα, έχουμε περίπου 140 εργαζομένους και είμαστε οργανωμένοι σε επιμέρους γραφεία. Το Παγκόσμιο Γραφείο είναι το γραφείο-«ομπρέλα» για ό,τι δεν αποτελεί ανεξάρτητο γραφείο. Ανεξάρτητα είναι τα γραφεία της Ινδονησίας, της Ινδίας, της Αφρικής και της ισπανόφωνης Λατινικής Αμερικής. Ελπίζουμε σύντομα να δημιουργήσουμε και γραφείο για τη Βραζιλία. Όλα «επωάζονται» μέσα στο Παγκόσμιο Γραφείο μέχρι να έχουμε αρκετούς πόρους, ώστε [κάθε επιμέρους γραφείο] να αποκτήσει τη δική του δομή, να έχει δηλαδή τη δική του ηγεσία και συντακτική ομάδα. Τα πάντα υπάγονται σε ένα νομικό πρόσωπο, με έδρα τις ΗΠΑ, κάτι που γίνεται σκόπιμα, [καθώς] η ύπαρξη νομικής οντότητας σε ορισμένες χώρες ενέχει ρίσκα: μπορεί να αποτελεί «μαγνήτη» για αγωγές και να χρησιμοποιηθεί ως μέσο για φίμωση της δημοσιογραφίας. […]

Γιατί επιλέξατε να ιδρύσετε το πρώτο σας γραφείο στην Ινδονησία και γιατί το μεγαλύτερο μέρος του προσωπικού σας βρίσκεται στον Παγκόσμιο Νότο;

Ο τρόπος με τον οποίο προσεγγίζουμε τη δημοσιογραφία είναι να εστιάζουμε σε μέρη όπου μπορούμε να έχουμε υψηλό οριακό αντίκτυπο. Ένα μέρος όπου γίνεται ήδη πολλή, καλή δημοσιογραφία δεν αποτελεί τόσο βασικό στόχο για εμάς – αναζητούμε μέρη όπου συντελείται αλλαγή, όπου οι δημοσιογράφοι μπορούν πραγματικά να συμβάλουν, ώστε να υπάρξουν αλλαγές. Ο Παγκόσμιος Νότος διαθέτει τη μεγαλύτερη βιοποικιλότητα, τείνει να αντιμετωπίζει τον υψηλότερο βαθμό απειλής, ενώ είναι συχνά εκείνος που καλύπτεται λιγότερο δημοσιογραφικά.

Η Ινδονησία ήταν το πρώτο μέρος και ο λόγος που την επέλεξα ήταν επειδή είχα κάνει πολλά ρεπορτάζ εκεί και γνώριζα ότι δεν υπήρχε ιδιαίτερη περιβαλλοντική κάλυψη που να εκτείνεται σε όλη τη [χώρα], έτεινε να είναι πολύ τοπική. Πρόκειται για μια περιοχή ιδιαίτερα πλούσια σε βιοποικιλότητα και αντιμετώπιζε πολλά προβλήματα: πολύ υψηλός ρυθμός αποψίλωσης, εκτεταμένο εμπόριο άγριων ειδών, εκτεταμένη παράνομη αλιεία, και πολλά από αυτά τα προβλήματα σχετίζονταν με την κακοδιαχείριση ή τη διαφθορά. Σκέφτηκα, λοιπόν, ότι η δημοσιογραφία είναι κάτι που μπορεί πραγματικά να βοηθήσει να αλλάξουν τα πράγματα, γιατί μπορεί να αυξήσει τη διαφάνεια και, επομένως, τη λογοδοσία, τουλάχιστον θεωρητικά. […]

Το Mongabay ξεκίνησε ως κερδοσκοπικό εγχείρημα, αλλά αργότερα μετεξελίχθηκε σε μη κερδοσκοπικό οργανισμό. Μπορείτε να μας εξηγήσετε αυτήν την απόφαση;

Ήταν μια μετάβαση που έγινε μεταξύ 2012 και 2014. Είχα τρέξει το Mongabay ως κερδοσκοπικό εγχείρημα, με έσοδα από διαφημίσεις για αρκετά από τα πρώτα χρόνια, και όταν ξεκίνησε δεν είχε συγκεκριμένο μοντέλο, γιατί είχα μια κανονική δουλειά και δεν προσπαθούσα να βγάλω χρήματα από το Mongabay. Τότε, όμως, διέκρινα την ευκαιρία να παραιτηθώ από τη δουλειά μου και να ακολουθήσω το πάθος μου. Γύρω στο 2010, μου έγινε πρόταση από έναν πολύ γνωστό ατζέντη βιβλίων να γράψω ένα βιβλίο που πιθανότατα θα πήγαινε αρκετά καλά, αλλά αποφάσισα ότι η προσπάθεια για την προώθηση ενός βιβλίου ήταν πολύ μεγαλύτερη από αυτή της συγγραφής του. Θα έπρεπε να αφιερώσω όλον αυτόν τον χρόνο κάνοντας περιοδείες προώθησης, αλλά και μάρκετινγκ και πωλήσεις, και αν το προωθούσαμε πολύ καλά, ίσως πουλούσε 50.000 αντίτυπα. Την ίδια στιγμή, όμως, ο ιστότοπος είχε 100.000 επισκέπτες την ημέρα. Οπότε, είχε πολύ περισσότερο νόημα να επικεντρωθώ στον ιστότοπο.

Σκέφτηκα πως, αν θέλω να το πάω το Mongabay στο επόμενο επίπεδο, υπάρχουν όλες αυτές οι ιδέες που θέλω  να υλοποιήσω, για τις οποίες δεν υπάρχει επιχειρηματικό μοντέλο που να βασίζεται στη διαφήμιση – η Ινδονησία ήταν το πρώτο παράδειγμα. Για να το έκανα αυτό, όμως, θα έπρεπε να πάψω να είμαι δημοσιογράφος, κάτι που αγαπώ, για να γίνω υπεύθυνος χρηματοδοτήσεων και μάνατζερ, κάτι που δεν είχα ξανακάνει. Δεν έχω διασυνδέσεις με τον κόσμο του πλούτου· δεν γνωρίζω τον κόσμο των ιδρυμάτων. Ήταν, λοιπόν, κάτι άγνωστο για μένα, αλλά [αποφάσισα] ότι θα το δοκιμάσω και θα δω τι θα γίνει.

Πήρα μια δωρεά και ξεκίνησα το Mongabay Indonesia, το οποίο πήγε πολύ καλά, έπειτα πήρα κάποιες άλλες δωρεές και άρχισα να βλέπω ότι αυτός είναι όντως ένας τρόπος με τον οποίο θα μπορούσαμε να επεκτείνουμε το Mongabay, γιατί η διαφήμιση δεν φαινόταν ικανή να υποστηρίξει την επέκταση. Και αυτό ήταν στην πραγματικότητα πριν από την [όλη] κατάρρευση, οπότε η χρονική συγκυρία ήταν πολύ ευνοϊκή. Δεν ξεκινήσαμε τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό από απόγνωση, αλλά επειδή διακρίναμε μια ευκαιρία. […]

Τον πρώτο χρόνο λειτουργίας μας ως μη κερδοσκοπικός οργανισμός, ήμαστε επτά άτομα, ενώ σήμερα είμαστε περίπου 140, δηλαδή είκοσι φορές περισσότεροι. Δεν θα το είχα προβλέψει ποτέ αυτό.

Ρετ Μπάτλερ, ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος του Mongabay

Σταδιακά, δώρισα όλα τα άρθρα στον μη κερδοσκοπικό οργανισμό, οπότε το Mongabay είχε μια πολύ ισχυρή βάση και έκτοτε αναπτύσσεται σταθερά. Τον πρώτο χρόνο λειτουργίας μας ως μη κερδοσκοπικός οργανισμός, ήμαστε επτά άτομα, ενώ σήμερα είμαστε περίπου 140, δηλαδή είκοσι φορές περισσότεροι. Δεν θα το είχα προβλέψει ποτέ αυτό. Νόμιζα ότι μάλλον θα φτάναμε μέχρι τα 10-15 άτομα, αλλά, επίσης, δεν έκανα και καμία υπόθεση εκ των προτέρων. Σκέφτηκα, ας δούμε πώς θα πάει, ας πειραματιστούμε και ας αποφύγουμε τα καταστροφικά λάθη.

Σήμερα, το Mongabay τα πάει καλά οικονομικά, σε μια περίοδο κατά την οποία πολλά ανεξάρτητα μέσα δυσκολεύονται. Υπάρχει κάποια στρατηγική πίσω από αυτό;

Υπάρχει στρατηγική. Δεν έχω δημοσιογραφικό υπόβαθρο και δεν θεώρησα δεδομένο ότι πρέπει να κάνεις τα πράγματα με έναν συγκεκριμένο τρόπο. Εστίασα στο να δοκιμάζω πράγματα, να βλέπω τι λειτουργεί και να μαθαίνω από αυτό – σε μια επαναληπτική, δηλαδή, διαδικασία.

Ένα από τα πράγματα που αποφάσισα εξαρχής είναι ότι υπάρχει μια εγγενής ανισορροπία ισχύος στη φιλανθρωπία. Εάν θέλεις να αντισταθμίσεις την ανισορροπία αυτή σε έναν βαθμό, πρέπει να είσαι ανεξάρτητος, πρέπει να μπορείς να λες όχι στους χρηματοδότες. Αυτό συνεπάγεται την ανάγκη για διασπορά των πηγών χρηματοδότησης. Έχουμε τώρα 35-40 ιδρύματα που μας χρηματοδοτούν, αλλά κανένα από αυτά δεν αντιστοιχεί σε ποσοστό μεγαλύτερο του 10% του προϋπολογισμού μας. Έχουμε, επίσης, ιδιώτες που κάνουν δωρεές. Αυτό μας έχει επιτρέψει να ανταπεξέλθουμε σε διάφορες δυσκολίες, είτε όταν η κλιματική αλλαγή σταματά να αποτελεί προτεραιότητα για ορισμένους είτε όταν κάποιο διοικητικό συμβούλιο αλλάζει τις προτεραιότητές του. […]

Πρέπει να είσαι ανεξάρτητος, πρέπει να μπορείς να λες όχι στους χρηματοδότες. Αυτό συνεπάγεται την ανάγκη για διασπορά των πηγών χρηματοδότησης.

Ρετ Μπάτλερ, ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος του Mongabay

Ο αντίκτυπος αποτελεί βασικό μέρος της δουλειάς του Mongabay, και πολλά από τα ρεπορτάζ σας έχουν πετύχει αξιοσημείωτα αποτελέσματα. Υπάρχει «συνταγή» για τον αντίκτυπο και πώς τον μετράτε;

Όλα ξεκινούν από το κοινό –ποιους προσπαθείς να προσεγγίσεις και τι θα κάνουν με τις πληροφορίες σου; Το Mongabay δεν προσπαθεί να είναι ένα μέσο μαζικής απήχησης, [αν και] πέρυσι ο ιστότοπός μας είχε πάνω από 100 εκατ. επισκέπτες. Στοχεύουμε, όμως, σε πολύ συγκεκριμένες ομάδες χρηστών: ανθρώπους που διαχειρίζονται αλυσίδες εφοδιασμού εμπορευμάτων στον ιδιωτικό τομέα, ή ανθρώπους που εργάζονται σε κυβερνητικούς φορείς που διαχειρίζονται φυσικούς πόρους, ή δημοσιογράφους και φιλάνθρωπους. Έχουμε προσδιορίσει περίπου οκτώ ομάδες, αλλά καθεμία από αυτές έχει τη δική της ορολογία και τον δικό της τρόπο επικοινωνίας. Ο τρόπος με τον οποίο «σπάμε» τα στεγανά είναι γράφοντας με τρόπο που απευθύνεται σε όλους, και έτσι καταλήγουμε να έχουμε ένα πολύ ευρύτερο κοινό.

Η ιδέα της δημιουργίας αντικτύπου συνδέεται άμεσα με το επιχειρηματικό μας μοντέλο. Σε ένα μοντέλο βασισμένο στη διαφήμιση, αποκομίζεις έσοδα από την επισκεψιμότητά σου, προσπαθείς ιδανικά να την μεγιστοποιήσεις. Πρόκειται για πολύ διαφορετική στρατηγική από το να προσπαθείς να μεγιστοποιήσεις τον αντίκτυπό σου, γιατί μπορεί να κάνεις πράγματα πολύ επιφανειακά, για να ανεβάσεις τα νούμερα της επισκεψιμότητας, εάν αυτό που σε ενδιαφέρει είναι η διαφήμιση.

Ένα πρακτικό παράδειγμα αυτού ήταν το 2021, όταν το Facebook αντιστοιχούσε στο περίπου 85% της επισκεψιμότητας που λαμβάναμε από εξωτερικές παραπομπές. Αναλύοντας τα νούμερα, μπορούσαμε να δούμε ότι η ποιότητα της επισκεψιμότητας ήταν πολύ κακή: οι άνθρωποι δεν προχωρούσαν πολύ μέσα σε μια σελίδα ούτε παρέμεναν πολύ. […] Έτσι, σκεφτήκαμε: γιατί αφιερώνουμε τόσο χρόνο και προσπάθεια στο Facebook; Ταυτόχρονα, οι εμπειρικές ενδείξεις υποδείκνυαν πως το Facebook δεν ήταν πλέον τόσο σημαντικό, για να προσεγγίσουμε ανθρώπους που λαμβάνουν αποφάσεις. […] Αποφασίσαμε, [επομένως], να βάλουμε πιο χαμηλά σε προτεραιότητα  το Facebook και να διοχετεύσουμε αυτήν την προσπάθεια σε άλλες πλατφόρμες, όπως το LinkedIn. […] Το κάναμε και τον επόμενο μήνα χάσαμε τέσσερα εκατ. επισκέπτες στον ιστότοπο, κάτι που θα ήταν καταστροφικό αν βασιζόμασταν σε ένα διαφημιστικό μοντέλο. Ωστόσο, ο συνολικός αριθμός των ωρών που περνούσαν οι άνθρωποι στο Mongabay αυξήθηκε, οπότε χάσαμε όλη αυτή την άχρηστη επισκεψιμότητα που δεν είχε κανέναν αντίκτυπο.

Ποτέ δεν θα έπαιρνες μια τέτοια απόφαση ως κερδοσκοπική επιχείρηση, αλλά ως μη κερδοσκοπικός οργανισμός, βγάζει νόημα. Και αυτό μας φέρνει ξανά στην επιδίωξη για αντίκτυπο. Στην ουσία, σκέφτεσαι πάντοτε το κοινό και το πώς οι άνθρωποι χρησιμοποιούν την πληροφορία. Είναι η «μυστική συνταγή» για το πώς εν τέλει δημιουργείς αντίκτυπο.

Πρέπει, επίσης, και να μετράς τον αντίκτυπο. Πολλά μέσα ενημέρωσης δημοσιεύουν κάτι και μετά προχωρούν στο επόμενο. Χρειάζεται, όμως, να υπάρχει ένας μηχανισμός που να συλλέγει πληροφορίες για τα αποτελέσματα που είχε αυτό το ρεπορτάζ. Ένας τρόπος είναι να επανέρχεσαι στα θέματα που έχεις καλύψει. Μπορείς, επίσης, να δημιουργήσεις συστήματα, […] να επικοινωνείς ξανά με το άτομο που έκανε το ρεπορτάζ ή με τις πηγές, για παράδειγμα ανά διαστήματα τριών, έξι, δώδεκα και 24 μηνών, να συζητάς μαζί τους και να βλέπεις τι συνέβη μετά από αυτό. Μέσα από αυτή τη διαδικασία, μπορείς να πάρεις νέες ιδέες για ρεπορτάζ, αλλά μπορείς, επίσης, να βρεις στοιχεία για τον αντίκτυπο. Παρακολουθούμε, παράλληλα, τι λέγεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δίνουμε προσοχή στην ανατροφοδότηση που λαμβάνουμε και καταγράφουμε όλες αυτές τις πληροφορίες, τις οποίες συγκεντρώνουμε σε μια βάση δεδομένων και χαρτογραφούμε τον αντίκτυπό μας.

Στην ουσία, σκέφτεσαι πάντοτε το κοινό και το πώς οι άνθρωποι χρησιμοποιούν την πληροφορία. Είναι η «μυστική συνταγή» για το πώς εν τέλει δημιουργείς αντίκτυπο.

Ρετ Μπάτλερ, ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος του Mongabay

Ασχολείστε με την περιβαλλοντική δημοσιογραφία από το 1999. Βλέπετε να διαμορφώνονται σήμερα σημαντικές εξελίξεις ή νέες τάσεις στον τομέα;

Η μία είναι η άνοδος των μεγάλων δεδομένων και η δυνατότητα επεξεργασίας τους. Υπάρχουν όλες αυτές οι νέες πηγές δεδομένων, είτε πρόκειται για τεχνολογίες ανοιχτού κώδικα για συγκέντρωση πληροφοριών είτε για δορυφορικές εικόνες. Υπάρχει ένας τεράστιος όγκος νέων πληροφοριών που εισέρχεται στο σύστημα. Έπειτα, τα τελευταία χρόνια, [είδαμε] την εμφάνιση των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων, της μηχανικής μάθησης και της τεχνητής νοημοσύνης για την επεξεργασία μέρους των δεδομένων αυτών.

Η ομάδα μας στο Περού έχει ασχοληθεί με αυτά σε κάποιον βαθμό. Έκαναν μια αναζήτηση εικόνων σε δορυφορικά δεδομένα για αεροδιαδρόμους στον Αμαζόνιο. Κατάφεραν να τους εντοπίσουν και, στη συνέχεια, τοπικοί δημοσιογράφοι επαλήθευσαν την ύπαρξή τους. Αυτό οδήγησε σε ένα πολύ ενδιαφέρον ρεπορτάζ που συσχέτισε τη δολοφονία αυτοχθόνων με την παρουσία αυτών των αεροδιαδρόμων, επειδή κατασκευάζονταν από εμπόρους ναρκωτικών. […]

Μία από τις μεγάλες ανησυχίες γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη είναι ότι θα καταργήσει θέσεις εργασίας. Στη δική μας περίπτωση, όμως, θα μας επιτρέψει να δουλέψουμε σε γλώσσες που διαφορετικά δεν θα δουλεύαμε ποτέ και να δημιουργήσουμε θέσεις εργασίας σε μέρη όπου διαφορετικά δεν θα δραστηριοποιούμασταν.

Ρετ Μπάτλερ, ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος του Mongabay

Βρίσκεστε στη διαδικασία να λανσάρετε ένα εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης που ονομάζεται Story Transformer. Μπορείτε να μας μιλήσετε γι’ αυτό;

Δεν έχουμε λανσάρει ακόμη το Story Transformer, βρισκόμαστε ακόμη στο στάδιο της ανάπτυξής του και ελπίζουμε ότι θα είναι διαθέσιμο σε έξι γλώσσες μέσα στη χρονιά. Η βασική ιδέα είναι ότι έχουμε τις βασικές αυτές ομάδες χρηστών στις οποίες εστιάζουμε, αλλά υπάρχει μία μεγάλη ομάδα χρηστών στην οποία δεν έχουμε εστιάσει: εκείνοι οι οποίοι λαμβάνουν αποφάσεις μικρής κλίμακας, που βρίσκονται συνήθως στην πρώτη γραμμή της φύσης. Αυτοί αποφασίζουν εάν θα κόψουν 10 στρέμματα μαγκρόβιων δασών ή εάν θα φυτέψουν δέντρα και, αθροιστικά, έχουν τεράστιο αντίκτυπο στον κόσμο. Έχουν, επίσης, μεγάλη δυνατότητα δράσης –μπορούν να ξαναφυτέψουν δάση και να προστατεύσουν τη γη τους, [για παράδειγμα].

Το ερώτημα είναι πώς προσεγγίζεις αυτούς τους ανθρώπους. Μερικές φορές έχουν χαμηλό επίπεδο αλφαβητισμού, μερικές φορές δεν μιλούν χίντι, μπαχάσα, αγγλικά ή ισπανικά – μιλούν πολύ τοπικές γλώσσες. Μπορεί να μην έχουν πολλά χρήματα για να σερφάρουν στο διαδίκτυο ή να κατεβάζουν εφαρμογές, οπότε βασίζονται σε επιδοτούμενες πλατφόρμες όπως το WhatsApp. Βρίσκονται ουσιαστικά σε «ερήμους πληροφορίας».

Η λογική είναι πως το Story Transformer θα αξιοποιεί τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (LLMs), ώστε να μετασχηματίζει [το περιεχόμενο] τόσο σε διαφορετικές γλώσσες όσο και σε μορφές. Φανταστείτε ένα άρθρο 1.500 λέξεων στα αγγλικά σχετικά με τα οφέλη που έχει για τα μέσα βιοπορισμού το προσωρινό κλείσιμο μιας αλιευτικής περιοχής, η οποία μπορεί να μετασχηματιστεί σε ένα ηχητικό μήνυμα 90 δευτερολέπτων για το WhatsApp στα ταγκαλόγκ ή στα νιγηριανά πίτζιν ή στα κέτσουα. […] Υπάρχει μια διαδικασία βελτίωσης της ποιότητας της μετάφρασης […] και, επίσης, περνάει από επιμέλεια. Οπότε, υπάρχει πάντα ένας άνθρωπος στη διαδικασία, κάτι που διασφαλίζει την ποιότητα. Αποτελούν, επίσης, και το κανάλι διανομής, γιατί θα βρίσκονται σε αυτές τις περιοχές. Ρόλος τους είναι, επίσης, να χτίζουν σχέσεις με τα τοπικά μέσα ενημέρωσης, τους ραδιοφωνικούς σταθμούς και τις ΜΚΟ για τη διάδοση του περιεχομένου, αλλά και να αφουγκράζονται. Έτσι, τα ζητήματα που ανακύπτουν για αυτές τις κοινότητες μπορούν, στη συνέχεια, να επιστρέφουν και να τροφοδοτούν το δημοσιογραφικό οικοσύστημα.

Θέτει, επίσης, τις βάσεις για την πιθανή μελλοντική ανάθεση ρεπορτάζ σε τοπικούς δημοσιογράφους. Μία από τις μεγάλες ανησυχίες γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη στο Mongabay –και στη δημοσιογραφία γενικότερα– είναι ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα καταργήσει θέσεις εργασίας, κάτι που αποτελεί βάσιμη ανησυχία. Στη δική μας πολύ συγκεκριμένη περίπτωση, όμως, αυτό που βλέπουμε είναι ότι η χρήση αυτού του εργαλείου θα οδηγήσει σε επέκταση της απασχόλησης, γιατί θα μας επιτρέψει να δουλέψουμε σε γλώσσες που διαφορετικά δεν θα δουλεύαμε ποτέ και να δημιουργήσουμε θέσεις εργασίας για ανθρώπους σε μέρη όπου διαφορετικά δεν θα δραστηριοποιούμασταν. Η ιδέα είναι να διατεθεί σταδιακά το εργαλείο αυτό και σε άλλα μέσα ενημέρωσης, ώστε να μπορούν να το χρησιμοποιούν επιβαρυνόμενα μόνο το κόστος εκτέλεσής του.

Η συνέντευξη έχει υποστεί επιμέλεια για λόγους έκτασης και σαφήνειας.